Dit goede doel is nu belangrijker dan ooit

Xandra Spiekman (76) is een trouwe ‘Vriend’ van het Rijksmuseum. Naast haar bijzondere collectie keramiek laat ze een geldbedrag na aan het museum. Daarmee wil ze vooral het werk achter de schermen ondersteunen.

Ze valt meteen op wanneer je Xandra’s lichte appartement binnenloopt: de vitrine met keramiek in zachte tinten. Poederblauw, gebroken wit, jadegroen. De eenvoudige vormen ogen subtiel en modern. Scandinavisch misschien? Nee, het is Chinees porselein uit de Song-dynastie, zo’n achthonderd jaar oud. Wanneer Xandra erover vertelt, hoor je in haar stem hoeveel ze van de kommen en vazen houdt: ‘De eenvoud spreekt me enorm aan.’

Tussen kunst en kitsch

‘Omdat ik geen kinderen heb, en ook geen naaste familie, laat ik mijn verzameling na aan het Rijksmuseum. Daar is het in goede handen. De stukken die niet worden toegevoegd aan de collectie, mogen worden verkocht. Zo weet ik in ieder geval zeker dat mijn porselein niet in de kringloopwinkel terechtkomt. Dat zie je toch weleens bij dat programma ‘Tussen kunst en kitsch’, iemand die in zo’n winkel voor een paar euro een stuk van museale waarde op de kopt tikt? Ik moet er niet aan denken!’ zegt ze lachend.

Dan, op serieuzere toon: ‘Wat ik heel erg belangrijk vind, is dat ik met het geld dat ik nalaat steun geef aan het werk van het museum op het gebied van restauratie, conservering en onderzoek. Want ‘De Nachtwacht’ is beroemd, die kent iedereen wel. Net als de andere schilderijen die in de eregalerij hangen. Daar is altijd heel veel aandacht voor – en ze zijn natuurlijk prachtig. Maar het werk dat áchter de schermen wordt gedaan, door experts die met heel veel passie en liefde aan de collectie werken, is minstens zo belangrijk. Dat mag wel wat meer zichtbaarheid krijgen.’

‘Juist dankzij de afdelingen van het museum die zich richten op conservering en restauratie kunnen toekomstige generaties straks ook genieten van alle kunstschatten die het museum herbergt. Daarom heb ik bij testament bepaald dat mijn geld daar naartoe zal gaan, omdat ik dat zo waardevol vind. En je hoeft echt geen multimiljonair te zijn om iets na te laten aan een kunstinstelling. Daar ben ik een goed voorbeeld van. Zo draag ik op mijn manier bij aan het behoud van de collectie.’

Speciale band

Op de vraag waarom Xandra juist nalaat aan dit museum, vertelt ze: ‘Ik heb al heel lang een speciale band met “het Rijks”. Ik ben in Amsterdam opgegroeid, en op de middelbare school kregen we allemaal een kartonnen pasje waarmee je gratis naar het Rijksmuseum kon. Daar heb ik veel gebruik van gemaakt. Ik vond het heerlijk om hele middagen door de zalen te zwerven. Misschien is mijn kunstliefde daar wel tot bloei gekomen. Mijn hart ligt helemaal bij de kunst, en zo is het ook bij het Rijksmuseum. Daarom voelt dit als de juiste keuze.