
Legaat maakt specifiek en kan erfbelasting besparen
Leestijd: 3 minutenLegaat maakt specifiek en kan erfbelasting besparen
Met een legaat bepaalt u in uw testament dat een specifiek bezit, zoals een schilderij, auto, sieraad of geldbedrag, naar een bepaalde persoon gaat. Diegene heet de legataris. Dat is iets anders dan een erfgenaam: een erfgenaam krijgt een deel van de hele erfenis, een legataris alleen de specifiek omschreven bezitting.
Wanneer betaalt een legataris erfbelasting?
Of een legataris erfbelasting betaalt, hangt af van de waarde van het legaat en de relatie met de erflater. Voor partners en (klein)kinderen gelden hogere vrijstellingen dan voor andere relaties. Voor de vrijstellingen en tarieven maakt het niet uit of iemand erfgenaam is of legataris.
Een voorbeeld: u legateert een schilderij van € 2.000 aan uw favoriete neefje. Hij heeft een eigen vrijstelling, dus betaalt hij hierover geen erfbelasting. Is hij ook erfgenaam, samen met negen andere neven en nichten, dan telt het schilderij wel mee bij zijn 1/10e erfdeel. Tenzij het legaat ‘tegen inbreng van de waarde’ is: dan wordt het bedrag verrekend met zijn erfdeel.
Legaat voor kleinkinderen
Grootouders kunnen in hun testament een legaat opnemen voor hun kleinkinderen, vaak een vast bedrag. Zo benutten ze de eigen vrijstelling van de kleinkinderen, waardoor er minder erfbelasting hoeft te worden betaald. In 2026 kunnen grootouders per kleinkind € 26.230 belastingvrij nalaten.
Rekenvoorbeeld
Marry en Adriaan hebben twee kinderen, elk met een eigen gezin. Marry is al overleden en de nalatenschap van Adriaan bedraagt € 320.000. Het gezin van hun oudste kind Anton heeft vier kleinkinderen, het gezin van Jasmijn twee.
- Krijgen alle zes kleinkinderen € 20.000, dan vermindert de erfenis voor de erfgenamen met 6 × € 20.000 = € 120.000. Dat scheelt € 12.000 aan erfbelasting.
- Het restant van € 200.000 wordt gelijk verdeeld tussen de twee kinderen: ieder erft € 100.000.
- Het gezin van Anton ontvangt dan € 100.000 + 4 × € 20.000 = € 180.000. Het gezin van Jasmijn krijgt € 100.000 + € 40.000 = € 140.000.
Dat hoeft geen probleem te zijn, maar kan wel tot wrijving leiden. Bespreek dit soort verschillen daarom vooraf met de toekomstige erfgenamen, in elk geval met de eigen kinderen.
Let op deze aandachtspunten
Een legaat moet direct uitgekeerd worden
Een legaat voor kleinkinderen moet direct worden uitgekeerd. Zorg dus dat de langstlevende grootouder daarna nog genoeg middelen overhoudt. Een alternatief is het legaat pas te laten uitkeren als de laatste grootouder is overleden.
Denk ook aan kleinkinderen die nog niet geboren zijn: zij kunnen geen legaat krijgen als ze op het moment van overlijden nog niet bestaan. En bepaal of kleinkinderen zelf over het geld mogen beschikken zodra ze meerderjarig zijn, of dat u liever een bewindvoerder aanwijst, bijvoorbeeld tot ze 25 jaar zijn.
Op deze pagina vind je daarnaast meer informatie over wat een legaat precies is.


