Vraag en antwoord

Vraag

Welk bedrag moet ik opnemen in aangifte erfbelasting bij de wettelijke verdeling?

In 2013 ben ik mijn vader verloren. Er was geen testament en ik ben enig kind. Het vermogen van mijn ouders was destijds 262.000 euro. Ze waren in gemeenschap goederen getrouwd. Ik kom daarmee uit op een erfenis van 65.500 erfdeel, namelijk 262.000 gedeeld door twee voor de huwelijksgemeenschap en daar de helft van voor mijn erfdeel. Dit is nooit uitgekeerd, dus dat zou in mijn ogen nog een bestaande vordering moeten zijn op mijn moeder. We hebben hier nooit afspraken over gemaakt en er is nooit iets op betaald. Mijn moeder is in 2025 overleden, twaalf jaar later dus. Ook zij had geen testament. Ik twijfel wat ik nu moet opgeven in de aangifte erfbelasting voor de nog openstaande vordering.

Antwoord

Je had inderdaad een vordering van de helft van de helft van het huwelijksvermogen op je moeder. Als er geen testament was, gold de bepaling van de wet: de wettelijke verdeling. Volgens de wet is de langstlevende ouder alleen rente verschuldigd aan de kinderen voor zover de zogeheten wettelijke rente hoger is dan 6%. Dus bij een rente van 2% is de rente over de vordering in dat jaar nul. Bij een rente van 7% is de rente 1%, enkelvoudig. Dat betekent dat je nu moet nagaan hoeveel de wettelijke rente ieder jaar was sinds het overlijden van je vader. Hiermee kun je bepalen hoeveel rente je bij de vordering mag optellen. Dit totaal mag je opvoeren als schuld in de aangifte erfbelasting. Daarmee gaat dat gedeelte nu dus zonder erfbelasting naar jou over. Er is immers bij het overlijden van je vader al erfbelasting over betaald – weliswaar over een lager bedrag – maar toch.

Vraag

Mijn zusje is overleden en heeft geen testament. Zij woonde samen met haar vriend, maar ze hadden in hun samenlevingscontract geen afspraken gemaakt over het verdelen van hun woning bij overlijden. Ik heb nog een andere zus en een vader en moeder. Hoe kunnen wij dit aan pakken met haar vriend rond het deel van de woning dat wij nu erven? We willen graag dat hij in het huis kan blijven wonen.

Antwoord

Wat goed dat jullie dit in overleg willen oplossen! Als jullie goed contact hebben met de vriend van je zusje, dan raden we aan dat jullie samen naar een notaris die gespecialiseerd is in erfrecht gaan. Daarnaast zou het verstandig zijn als de vriend van je zusje ook naar een financieel planner gaat. Met de notaris kunnen jullie met elkaar bespreken wat de mogelijkheden zijn op juridisch en (deels) fiscaal gebied. Jullie kunnen dan bekijken welke opties zouden passen. Met de financieel planner kan de vriend van je zusje bekijken wat financieel haalbaar is, voordat jullie een keuze maken.

Een andere opties is te beginnen met een nalatenschapsmediator: dat kan ook als er geen ruzie is en jullie begeleiding willen bij het heel goed helder krijgen van wat voor wie belangrijk is. Dat gaat dan niet alleen om financiën en juridische vragen, maar ook over de familiekant. Met de uitkomst vragen jullie advies aan de notaris en de financieel planner. Hun antwoorden geven opties aan en in de gesprekken met de mediator kiezen jullie met elkaar de best passende oplossing voor iedereen. De mediator is een persoon extra in het proces, maar dit leidt vaak wel tot een breder overwogen resultaat.