Onze specialisten
Weet u al welk type specialist u nodig heeft? Vind ze gemakkelijk via ons overzicht.
Erfbelasting, alles wat je moet weten: wanneer betalen, tarieven, vrijstelling 2026 en 2025.
Leestijd: 5 minuten
Kort samengevat
- Degene die iets krijgt uit de nalatenschap, moet erfbelasting betalen
- De te betalen erfbelasting hangt af van de waarde van de verkrijging en van de relatie tussen de overledene en de verkrijger
- Erfbelasting betaalt u alleen bij een verkrijging boven de vrijstelling
- Bedragen van vrijstellingen en tarieven zijn afhankelijk van de relatie tot de overledene
- De aangifte erfbelasting moet binnen 8 maanden na overlijden gedaan worden
- Bepaalde kosten rond de uitvaart mogen worden afgetrokken voor de erfbelasting
- In internationale situaties kan de heffing van belasting rond het overlijden heel anders geregeld zijn.
Ga snel naar:
Wat is erfbelasting?
Hoe werkt erfbelasting?
Wanneer moet je erfbelasting betalen? En hoeveel?
Vrijstelling erfbelasting 2026
Tarieven erfbelasting 2026
Wanneer aangifte erfbelasting?
Wie betaalt de erfbelasting?
Aftrekbare kosten voor de erfbelasting
Internationale situaties en erfbelasting
Hulp nodig? Advies?
Vrijstelling erfbelasting 2025
Tarieven erfbelasting 2025
Vrijstelling erfbelasting 2024
Tarieven erfbelasting 2024
Wat is erfbelasting?
Erfbelasting is eenvoudig gezegd een belastingheffing over erfenissen: over dat wat iemand krijgt uit een nalatenschap. Precies gezegd is erfbelasting een belasting die geheven wordt als er vermogen van de ene persoon naar de andere gaat door een overlijden. Erfbelasting wordt soms ook nog successierecht genoemd.
Zoals in veel landen het geval is, heft ook Nederland belasting bij de overgang van vermogen door overlijden. In Nederland is bepalend waar de overledene woonde: als deze in Nederland woonde, komt de Nederlandse erfbelasting om de hoek kijken.
De erfbelasting moet betaald worden door degene die ontvangt uit de nalatenschap: de erfgenaam of de legataris (degene die een legaat krijgt). Hij of zij is de belastingplichtige.
Of u als erfgenaam of legataris daadwerkelijk erfbelasting moet betalen, hangt af van allerlei aspecten: de waarde van wat u uit de erfenis krijgt en de relatie tussen u en de overledene zijn daarvan de belangrijkste.
Hoe werkt erfbelasting?
Voor het bepalen van de vraag of en zo ja, hoeveel erfbelasting betaald moet worden, spelen verschillende factoren een rol:
- de waarde van de erfenis
- de relatie tussen de erflater en degene die uit de nalatenschap ontvangt
- schenkingen die in de laatste 6 maanden voor het overlijden zijn gedaan
- sommige andere voordelen die de overledene aan de ontvanger heeft gegeven
- de soort goederen die wordt verkregen, met name ondernemingsvermogen
- als de erflater in Nederland woonde toen hij overleed, is de Nederlandse erfbelasting van toepassing. Dit geldt ook als de overledene Nederlander was, maar nog korter dan 10 jaar in het buitenland woonde.
Voor het berekenen van de erfbelasting kijk je dus eerst naar de waarde van de verkrijging per persoon, dan naar de vrijstelling (vanaf welk bedrag erfbelasting) en naar het tarief (het percentage belasting). De vrijstelling en het tarief hangen af van de relatie tussen de erflater en de erfgenaam of legataris.
Wanneer moet je erfbelasting betalen? En hoeveel?
Stap 1: Waarde voor erfbelasting
Voor de waarde van de verkrijging geldt de waarde in het economisch verkeer op het moment van overlijden. Dat wil zeggen dat gekeken wordt hoeveel de verkrijging zou opleveren als deze verkocht zou worden, de verkoopprijs op de markt. En wel op het moment van overlijden. Ook als de verdeling maanden of zelfs jaren later plaatsvindt. Zeker bij bezittingen die in waarde schommelen, zoals beleggingen, is dat een belangrijk aandachtspunt.
voorbeeld
De overledene had een aandelenportefeuille. Op het moment van overlijden was deze € 500.000 waard. De verdeling gebeurt na 6 maanden. De beurzen zijn onderuit gegaan en de portefeuille is nog maar € 400.000 waard. Voor de erfbelasting wordt dan toch € 500.000 belast. Een belangrijk punt om te beseffen en mee te nemen in de overweging of de aandelenportefeuille kort na het overlijden al verkocht of aangepast moet worden.
Schulden of bepaalde offers die de verkrijger moet brengen, mogen worden afgetrokken van de waarde van de bezittingen.
Let op dat ook bij inboedel de verkoopwaarde geldt, en dus niet de verzekerde waarde. De verzekerde waarde is meestal de vervangingswaarde: wat zou het kosten om een nieuwe vergelijkbare tafel te kopen? De tafel die in de keuken van de overledene stond brengt bij verkoop (bijvoorbeeld op Marktplaats) waarschijnlijk minder op.
Waarde woning voor erfbelasting
Als een woning deel is van de nalatenschap, geldt een andere waarderingsregel: hier is de WOZ-waarde bepalend. Dit geldt voor een “eigen woning” (het begrip uit de inkomstenbelasting) en voor andere woningen. Als de woning verhuurd is, is een lagere waarde van toepassing, behalve als degene die het huis krijgt de huurder is.
Ook zijn er specifieke waarderingsregels voor bijzondere verkrijgingen, zoals het erven van het vruchtgebruik of van een onderneming. Meer over de waarde van de verkrijging kunt u lezen in ‘Wie erft wat’ en ‘Hoeveel is de erfenis’.
Stap 2: Vrijstelling erfbelasting
De volgende stap is te bekijken vanaf welk bedrag erfbelasting verschuldigd is. Deze vrijgestelde bedragen zijn van belang voor de vraag hoeveel geld u mag erven zonder belasting te hoeven betalen. Alleen als de verkrijging van een erfgenaam of legataris méér waard is dan de vrijstelling, moet deze erfbelasting betalen. Erfbelasting wordt dus alleen geheven over het gedeelte van de verkrijging dat hoger is dan de vrijstelling.
Voorbeeld vrijstelling erfbelasting
Als een erfgenaam 10.000 euro krijgt, en het vrijgestelde bedrag is 2.000 euro, dan moet hij over 8.000 euro erfbelasting betalen. In dit voorbeeld erft de erfgenaam dus € 2.000 belastingvrij.
Hoeveel het vrijgestelde bedrag is, hangt af van de relatie tussen de overledene en degene die iets krijgt uit de nalatenschap (wat ‘zijn’ ze van elkaar?). Dit bedrag wordt jaarlijks aangepast.
- De vrijgestelde bedragen zijn verreweg het hoogst voor de partner van de overledene: de echtgenoot, geregistreerd partner of de samenwonende partner (onder bepaalde voorwaarden). Lees hier meer over de vrijstelling voor partners.
- Voor kinderen, pleegkinderen en stiefkinderen geldt een veel lagere vrijstelling, die ook voor kleinkinderen geldt. Alleen kinderen met een beperking hebben onder voorwaarden een wat hogere vrijstelling.
- Ouders hebben ook een lagere vrijstelling. Het bedrag daarvan blijft gelijk, onafhankelijk van de vraag of er één ouder is die erft of twee. Voor alle anderen geldt het laagste vrijgestelde bedrag. Dit is gelijk voor verwanten (neven en nichten bijvoorbeeld) en voor mensen die geen familie zijn.
- Verder kan het zijn dat er nog andere vrijstellingen gelden. Dit is vooral het geval bij het erven van een bedrijf of als een goed doel (een zogeheten ANBI) erft.
Zie de tabel bij het overzicht over erfbelasting voor de precieze vrijgestelde bedragen. Deze bedragen worden jaarlijks aangepast. Het jaar van overlijden is daarbij bepalend.
Vrijstelling erfbelasting 2026
Kijk hieronder voor de vrijstellingen erfbelasting die gelden bij een overlijden in 2026. Voor de vrijstellingen die gelden bij een overlijden in 2025 vindt u de tabel onderaan deze tekst.
Relatie tot de overledene Vrijstelling bij overlijden in 2026 Echtgenoot € 828.035 Geregistreerd partner € 828.035 Samenwonend partner (let op voorwaarden) € 828.035 Kind € 26.230 Pleegkind € 26.230 Stiefkind € 26.230 Kleinkind € 26.230 Achterkleinkind € 2.769 Kind met een beperking € 78.671 (hiervoor gelden voorwaarden) Ouder € 62.110 (dit bedrag geldt voor een ouder alleen en voor beide ouders samen) Andere erfgenaam, bijvoorbeeld een broer of zus, neef, nicht, niet-familieleden € 2.769
Stap 3: Tarief erfbelasting (de percentages)
U weet nu vanaf welk bedrag erfbelasting betaald moet worden. De volgende vraag is welk tarief van toepassing is. De erfbelasting kent verschillende tarieven, dit zijn percentages die berekend worden over de waarde van de verkrijging boven de vrijstelling (per persoon).
Voor de partner en kinderen geldt een lager erfbelasting tarief dan voor familieleden die verder verwant zijn of mensen die geen familie zijn. Kleinkinderen hebben weer een ander percentage dat daar tussenin ligt.
Bij bedragen onder een bepaalde grens geldt een lager tarief dan voor bedragen daarboven. Dat noemen we ook wel de ‘eerste’ en de ‘tweede’ schijf.
Kijk hier voor de tarieven van 2026. Voor de tarieven die gelden bij een overlijden in 2025 vindt u de tabel onderaan deze tekst.
Tarieven erfbelasting 2026
| Waarde verkrijging | Partner en kinderen (groep 1 voor de erfbelasting) | (Achter)kleinkinderen (groep 1A) | Overigen (groep 2) |
|---|---|---|---|
| Tot € 158.669 | 10% | 18% | 30% |
| € 158.669 en meer | 20% | 36% | 40% |
Wanneer aangifte erfbelasting?
Meestal ontvangt u van de Belastingdienst vanzelf bericht of u aangifte erfbelasting moet doen, of niet. Deze brief wordt vaak verzonden aan de partner of het oudste kind van de overledene. Als u geen bericht krijgt en wél meer dan de vrijstelling erft, dan moet u tóch aangifte doen. U kunt het aangifteformulier dan zelf aanvragen bij de Belastingdienst.
Als er een executeur is, moet hij de aangifte doen en is hij ook aansprakelijk voor het betalen van de belasting.
De aangifte moet binnen 8 maanden na het overlijden gedaan worden. Het is vaak verstandig de aangifte al eerder te doen, of om een voorlopige aanslag te vragen. De belastingrente die de belastingdienst rekent, gaat namelijk meteen na afloop van de 8 maanden in.
Dezelfde termijn van 8 maanden is belangrijk voor het vaststellen of wijzigen van rentes over verkrijgingen uit nalatenschappen, zoals bij de wettelijke verdeling. Als de erfgenamen en langstlevende echtgenoot pas na deze termijn de rente zouden vaststellen of wijzigen, dan wordt dit gezien als schenking.
Een notaris, estate planner of executeur kan u adviseren wanneer u aangifte erfbelasting moet doen en daarbij ook helpen.
Wie betaalt de erfbelasting?
Degene die erft, is de belastingplichtige: hij moet de erfbelasting betalen. Er zijn twee bijzondere situaties waar de betaling anders geregeld is.
De eerste uitzondering is de situatie dat de verkrijging “vrij van recht” is gemaakt in het testament van de overledene. Dit gebeurt regelmatig bij legaten en betekent dat degene die de erfenis of het legaat krijgt hierover geen erfbelasting hoeft te betalen: deze belasting worden als kosten van de nalatenschap beschouwd en uit de waarde van de nalatenschap betaald.
De ontvanger van het legaat merkt dan als het ware niets van de erfbelasting, hij ontvangt het ‘netto’. De nalatenschap wel! De erfbelasting die de verkrijger niet hoeft te betalen, wordt namelijk voor de erfbelasting gezien als extra verkrijging. En is op zichzelf óók belast met erfbelasting – te betalen door de nalatenschap, dus door de (andere) erfgenamen.
Voorbeeld
Legaat vrij van recht
A ontvangt een legaat € 15.000 ‘vrij van recht’ van zijn tante, die in 2026 is overleden. Dit is het bedrag dat A netto moet ontvangen.
- Voor de erfbelasting is de totale verkrijging € 20.241: het legaat van € 15.000 plus de erfbelasting hierover.
- De vrijstelling voor de erfbelasting is € 2.769
- De erfbelasting is 30% over € 17.472, dus € 5.241.
De erfbelasting wordt betaald uit de nalatenschap; het bedrag van € 5.241 is een schuld van de nalatenschap. A ontvangt €15.000 op zijn bankrekening, hoeft geen aangifte erfbelasting te doen en ook niets zelf te betalen. Dit legaat kost de nalatenschap dus in totaal € 15.000 + 5.241 = 20.241.
De tweede situatie speelt als de “wettelijke verdeling” plaatsvindt: de erflater laat een echtgenoot en een of meer kinderen achter. De langstlevende partner krijgt alle bezittingen van de nalatenschap en moet ook alle schulden van de nalatenschap betalen. Ieder van de kinderen krijgt een geldvordering ter waarde van zijn erfdeel op de langstlevende echtgenoot. In deze situatie moet de achterblijvende partner alle schulden van de nalatenschap voldoen, inclusief alle erfbelasting. De langstlevende partner moet dus de erfbelasting van de kinderen voorschieten.
Aftrekbare kosten voor de erfbelasting
Bepaalde kosten die gemaakt zijn rond de uitvaart van de erflater mogen worden afgetrokken van de waarde van de nalatenschap, in de aangifte erfbelasting. Het gaat hier onder andere om rouwadvertenties, de urn of kist en de kerkdienst.
Internationale situaties en erfbelasting
Wij beschrijven hier de Nederlandse erfbelasting. In internationale situaties kan de belastingheffing flink afwijken. In veel Europese landen is het ook bepalend waar de overledene woonde bij het overlijden, maar in sommige landen werkt het juist andersom: in welk land woont de verkrijger, of in welk land is het onroerend goed gelegen? Ook is de basis voor de erfbelasting niet overal gelijk of spelen er verschillende soorten belastingen rond het overlijden (zoals een meerwaardebelasting naast de erfbelasting).
In internationale situaties is het dus altijd verstandig een professional in te schakelen: een estate planner of een notaris.
Hulp nodig? Advies?
Bij het denken over een (nieuw) testament, kan de erfbelasting een belangrijke rol spelen. Er zijn verschillende mogelijkheden waar u gebruik van kunt maken. Een estate planner (vanuit een belasting- of notariële achtergrond) kan u hierover adviseren, juist in meer ingewikkelde situaties. De in erfrecht gespecialiseerde notaris kent de basis van estate planning en kan adviseren over veel voorkomende situaties.
Verder kan het ook ná overlijden verstandig zijn hulp van een estate planner of notaris in te schakelen: voor de afweging van de keuze voor eventuele ongedaanmaking van de wettelijke verdeling, het vaststellen van de rente over de vorderingen uit de wettelijke verdeling of voor de aangifte erfbelasting.
Tot slot kan samenwerking met een financieel planner verstandig zijn om inzicht te krijgen in de financiële situatie na het overlijden en het betalen van de erfbelasting.
Vrijstelling erfbelasting 2025
Kijk hieronder voor de vrijstellingen erfbelasting die gelden bij een overlijden in 2025. Voor de vrijstellingen die gelden bij een overlijden in 2024, vind je de tabel onder de volgende koppen.
Relatie tot de overledene Vrijstelling bij overlijden in 2025 Echtgenoot € 804.698 Geregistreerd partner € 804.698 Samenwonend partner (let op voorwaarden) € 804.698 Kind € 25.490 Pleegkind € 25.490 Stiefkind € 25.490 Kleinkind € 25.490 Achterkleinkind € 2.690 Kind met een beperking € 76.453 (hiervoor gelden voorwaarden) Ouder € 60.359 (dit bedrag geldt voor een ouder alleen en voor beide ouders samen) Andere erfgenaam, bijvoorbeeld een broer of zus, neef, nicht, niet-familieleden € 2.690
Tarieven erfbelasting 2025
| Waarde verkrijging | Partner en kinderen (groep 1 voor de erfbelasting) | (Achter) kleinkinderen (groep 1A) | Overigen (groep 2) |
|---|---|---|---|
| Tot € 154.197 | 10% | 18% | 30% |
| € 154.197
en meer | 20% | 36% | 40% |
De Belastingdienst heeft een rekentool, waarmee u kunt berekenen hoeveel de erfbelasting is. Bekijk de rekentool op de website van de belastingdienst.
Vrijstelling erfbelasting 2024
| Relatie tot de overledene | Vrijstelling bij overlijden in 2024 |
|---|---|
| Echtgenoot | € 795.156 |
| Geregistreerd partner | € 795.156 |
| Samenwonend partner (let op voorwaarden) | € 795.156 |
| Kind | € 25.187 |
| Pleegkind | € 25.187 |
| Stiefkind | € 25.187 |
| Kleinkind | € 25.187 |
| Achterkleinkind | € 2.658 |
| Kind met een beperking | € 75.546 (hiervoor gelden voorwaarden) |
| Ouder | € 59.643 (dit bedrag geldt voor een ouder alleen en voor beide ouders samen) |
| Andere erfgenaam, bijvoorbeeld een broer of zus, neef, nicht, niet-familieleden | € 2.658 |
Tarieven erfbelasting 2024
| Waarde verkrijging | Partner en kinderen (groep 1 voor de erfbelasting) | (Achter) kleinkinderen (groep 1A) | Overigen (groep 2) |
|---|---|---|---|
| Tot € 152.368 | 10% | 18% | 30% |
| € 152.368 en meer | 20% | 36% | 40% |
Meer informatie over Estate Planning:
Gebruik onze keuzehulp
Beantwoord een aantal vragen om er achter te komen welke specialist u nodig heeft in uw traject.
Dit duurt ongeveer 3 minuten.
Auteur Marije de Rooij-Stevenhaagen
Marije de Rooij is familie-adviseur en mediator. Als mediator richt zij zich op uiteenlopende familiezaken, waaronder kwesties rond nalatenschappen en familiebedrijven. Ook begeleidt zij gesprekken tussen familieleden die voor een ingewikkelde juridische of zakelijke kwestie staan en juist een conflict willen voorkomen.
Draagvlak legitieme portie groter dan verwacht
Dacht je dat de legitieme portie verleden tijd was? Uit nieuw onderzoek blijkt dat 80% van de Nederlanders tegen [...]
Waarom je beter iemand niet kunt onterven
Denk je erover om een kind te onterven? Notarissen waarschuwen: het is een ultieme stap die vaak onherstelbare schade [...]
Prinses Laurentien: ‘Vertrouwen in jezelf en in anderen én dat alles uiteindelijk op zijn pootjes terecht komt is een luxe’
In deze serie vragen we bekende Nederlanders over hun maatschappelijke nalatenschap. Dit keer vertelt prinses Laurentien [...]
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat ik de definitieve aanslag erfbelasting krijg?
Als u erfgenaam bent, moet u samen met eventuele andere erfgenamen aangifte doen voor de erfbelasting. Als er een executeur is aangewezen in het testament van de overledene, moet de executeur de aangifte doen. Ook is het mogelijk dat de gezamenlijke erfgenamen een gevolmachtigde aanwijzen om de aangifte te doen.
De aangifte moet gedaan worden binnen 8 maanden na het overlijden. Normaal gesproken zou u binnen 3 maanden na de aangifte een definitieve aanslag erfbelasting moeten ontvangen.
In bepaalde situaties kunt u uitstel aanvragen of alvast een voorlopige aanslag vragen. Vooral als de waarde van bepaalde bezittingen nog niet duidelijk is, kan dat gewenst zijn. De belastingdienst verleent in principe uitstel voor 5 maanden.
Als er een huis verkocht moet worden en de verkoopopbrengst is nog onduidelijk, dan is het misschien niet nodig om uitstel aan te vragen: het uitgangspunt voor de erfbelasting is de WOZ-waarde van de woning.
Met het oog op heffingsrente kan het verstandig zijn een voorlopige aanslag aan te vragen. Op een verzoek voor een voorlopige aanslag zou u binnen 3 weken reactie moeten krijgen. De belasting moet dan wel binnen 6 weken betaald worden.
Als u aangifte doet binnen 8 maanden na het overlijden en deze is in één keer correct, dan rekent de belastingdienst geen heffingsrente. Overigens wordt de heffingsrente wordt niet gerekend voor overlijdens tussen 1 januari 2017 en 31 december 2020, omdat de belastingdienst achterstanden in de verwerking had. Voor overlijdens vanaf 1 januari 2021 geldt de heffingsrente weer.
Moet ik erfbelasting betalen over het kindsdeel van mijn kinderen? Of mijn stiefkinderen?
Als uw echtgenoot of geregistreerd partner is overleden en u had samen kinderen, dan is vaak de zogenaamde wettelijke verdeling van toepassing. Ook als uw partner kinderen had uit een eerdere relatie, kan de wettelijke verdeling gelden.
Als langstlevende krijgt u dan alle bezittingen en schulden van de nalatenschap van uw overleden partner. De kinderen krijgen een vordering op u ter grootte van wat vaak het kindsdeel wordt genoemd: het erfdeel van de kinderen. U als achterblijvende partner moet in deze situatie alle schulden van de nalatenschap betalen, ook de erfbelasting over de erfdelen van de kinderen. Zij krijgen immers nog niets in handen: de bezittingen van uw echtgenoot gaan naar u. U moet dan ook de erfbelasting voor de kinderen voor uw rekening nemen. Dit geldt als u kinderen samen met uw overleden partner had en ook als uw partner kinderen had uit een eerdere relatie.
De belasting die u voor het kind betaald heeft, wordt afgetrokken van de waarde van zijn vordering op u. Of andersom: uw schuld aan het kind wordt verlaagd met het bedrag van de belasting die u voor hem heeft voorgeschoten.
Als er geen wettelijke verdeling is en de kinderen hun erfdeel direct krijgen, moeten zij de erfbelasting zelf betalen.
Er kan ook sprake zijn van een vruchtgebruik-testament. Vaak is dan in het testament ook een bepaling opgenomen over de betaling van de erfbelasting.
In het hoofdstuk over erfbelasting kunt u meer lezen over de belasting over de erfenis.
Wanneer moet een erfenis opgegeven worden voor de inkomstenbelasting?
Laten we beginnen bij de vraag: is een erfenis inkomen? Nee, een erfenis wordt niet gezien als inkomen, maar wordt wel onderdeel van uw vermogen. Omdat in Nederland de waarde van uw vermogen van belang is voor de inkomstenbelasting, is een erfenis dus toch van invloed voor uw aangifte inkomstenbelasting.
Als u vermogen ontvangt uit een nalatenschap (u bent erfgenaam of krijgt een legaat), dan groeit uw eigen vermogen daarmee. Op het moment van overlijden van de erflater, gaat zijn vermogen over naar zijn erfgenamen. Als het vermogen aan u toebedeeld is na de verdeling, en (bijvoorbeeld) het geld op uw rekening staat, dan is uw vermogen zichtbaar gegroeid. Maar ook als de verdeling pas later plaatsvindt, is uw vermogen toegenomen. U heeft dan een vordering op de nalatenschap, en deze vordering heeft een waarde.
In uw eigen aangifte inkomstenbelasting moet u de totale waarde van uw vermogen op 1 januari vermelden voor de vermogensrendementsheffing (box 3). Dat is dus inclusief het vermogen dat u gekregen heeft uit de nalatenschap, of de vordering die u heeft op de nalatenschap (het onverdeelde aandeel in de nalatenschap).
Erfbelasting die u nog moet betalen over de erfenis mag u opvoeren bij de schulden in box 3.
Een voorbeeld:
Stel dat uw vader is overleden in oktober van jaar 2025. De verdeling gebeurt waarschijnlijk pas in de volgende zomer (2026).
- In uw aangifte inkomstenbelasting over 2025 hoeft u het onverdeelde aandeel in de nalatenschap van uw vader nog niet op te nemen (immers: op 1 januari 2025 was het vermogen nog bij uw vader).
- In uw aangifte inkomstenbelasting over 2026 moet u het onverdeelde aandeel wel opnemen in box 3. De schuld voor de erfbelasting mag u opnemen bij de schulden in box 3.
- In 2027, het jaar na de verdeling, staat het geld dat u uit uw vaders nalatenschap kreeg op uw rekening en neemt u het bij uw banksaldo mee in uw aangifte (box 3). Als u de erfbelasting dan al betaald heeft, mag die niet meer vermeld bij de schulden. Als deze nog betaald moet worden, mag dat wel.
Wettelijke verdeling
Als uw ouder is overleden en de wettelijke verdeling was van toepassing – wat het geval kan zijn als uw andere ouder nog leeft, of uw overleden ouder opnieuw getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had – dan is de situatie anders.
De langstlevende heeft alle bezittingen en schulden uit de nalatenschap gekregen en u heeft een vordering gekregen. Deze vordering hoeft u niet op te geven als bezitting in box 3. Deze vordering is namelijk gedefiscaliseerd: hij is niet relevant voor de inkomstenbelasting.
Dit betekent ook dat de langstlevende deze schulden niet mag aftrekken van de waarde van haar (of zijn) bezittingen. De schuld uit de wettelijke verdeling is geen schuld voor de inkomstenbelasting / box 3.
Erft u onroerend goed?
Let op! Als u onroerend erft, kan het anders liggen:
1. Als u als erfgenaam de woning zelf als eigen woning gaat betrekken: De woning wordt dan in box 1 in de belastingheffing betrokken. Het is afhankelijk van uw persoonlijke situatie per wanneer dit is. Raadpleeg in dat geval een belastingadviseur.
2. Als u vruchtgebruik van een woning erft, ligt de situatie voor de inkomstenbelasting nog weer anders. Raadpleeg ook dan een belastingadviseur.
Als het de eigen hoofdwoning betreft, let er dan ook op dat het vruchtgebruik binnen twee jaar na overlijden moet worden afgegeven (via een notariële akte) om vanaf het overlijden van de eigen woning-regeling in de inkomstenbelasting gebruik te kunnen maken.
Wie betaalt de erfbelasting?
Degene iets verkrijgt uit een nalatenschap, is de belastingplichtige voor de erfbelasting. Dat betekent dus dat de erfgenaam of legataris (degene die een legaat krijgt uit de nalatenschap) de erfbelasting moet betalen.
Soms werkt het anders met de daadwerkelijke betaling van de erfbelasting. Dat is het geval bij een zogenaamde verkrijging vrij van recht en bij de wettelijke verdeling. Hoewel de erfgenaam en legataris ook dan wel officieel de belastingplichtige zijn, hoeven zij in die situaties niet zelf de erfbelasting te betalen. Dit wordt dan gedaan door de nalatenschap of door de langstlevende echtgenoot of partner.
Vrij van recht
Het komt vrij vaak voor dat de erflater (de overledene) in zijn of haar testament bepaald heeft dat een legaat vrij van recht is. Dit houdt in dat de legataris (de persoon die het legaat ontvangt) geen erfbelasting betaalt over het bedrag dat hij uit de nalatenschap krijgt, of het schilderij, of andere bezittingen. Het was dan de bedoeling van de erflater dat de legataris het legaat ‘netto’ ontvangt.
De erfbelasting is dan onderdeel van de kosten van de nalatenschap. De nalatenschap (ook wel de boedel genoemd) betaalt de belasting over het legaat. In feite betalen de gezamenlijke erfgenamen dus de belasting over dat legaat.
De berekening hiervan is wat ingewikkeld, want de belasting die de legataris als het ware cadeau krijgt, geldt óók als een verkrijging. En is dus ook belast met erfbelasting. Of in netto/bruto-termen uitgelegd: het legaat wordt gebruteerd voor de berekening van de erfbelasting. Ook deze belasting wordt door de nalatenschap betaald.
Wettelijke verdeling
De wettelijke verdeling is het uitgangspunt van de wet als iemand overlijdt en een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen achter laat. Als deze van toepassing is, krijgt de langstlevende echtgenoot of partner (de ‘langstlevende’) alle bezittingen én schulden van de nalatenschap. De kinderen zijn wel erfgenaam, maar krijgen alleen een vordering in geld op de langstlevende. Zij hebben pas recht op betaling van die vordering als de langstlevende ook overlijdt.
De langstlevende krijgt niet alleen alle bezittingen (zoals huis, geld, inboedel), maar ook alle schulden, inclusief de te betalen erfbelasting. Ook over de erfdelen van de kinderen, ook wel bekend als het kindsdeel. De achterblijvende partner schiet dus eigenlijk de erfbelasting voor de kinderen voor, omdat zij zelf nog niets krijgen waar ze de belasting mee zouden kunnen betalen.
In het hoofdstuk over Erfbelasting kunt u meer informatie vinden.
Draagvlak legitieme portie groter dan verwacht
Dacht je dat de legitieme portie verleden tijd was? Uit nieuw onderzoek blijkt dat 80% van de Nederlanders tegen [...]
Waarom je beter iemand niet kunt onterven
Denk je erover om een kind te onterven? Notarissen waarschuwen: het is een ultieme stap die vaak onherstelbare schade [...]
Prinses Laurentien: ‘Vertrouwen in jezelf en in anderen én dat alles uiteindelijk op zijn pootjes terecht komt is een luxe’
In deze serie vragen we bekende Nederlanders over hun maatschappelijke nalatenschap. Dit keer vertelt prinses Laurentien [...]