Familie en erfenis

Bij erven en nalaten denken mensen meestal vooral aan de juridische en financiële aspecten, en aan erfbelasting. Waarschijnlijk ook aan het regelwerk dat komt kijken bij het afwikkelen van een nalatenschap. Maar wat erven en nalaten betekent in de familie is net zo belangrijk, of misschien wel belangrijker: de menselijke kant dus. De familieverhoudingen kunnen namelijk onder hoogspanning komen te staan bij het verdelen van de erfenis. 30% van de families krijgt ruzie over de erfenis na het overlijden van de ouders en regelmatig leidt dat tot een breuk. En nee, dat gaat – uiteindelijk – meestal niet over geld.

Veel van die conflicten kunnen voorkomen worden. Vóóraf door als ouders (of oom, tante, broer, zus) goed na te denken over gevolgen van het erfrecht als u geen testament heeft, of juist van de gevolgen van keuzes in een testament. De gevolgen voor de familieverhoudingen dus. 

Ná het overlijden door als nabestaanden oog te hebben voor de familieverhoudingen en door in gesprek te gaan met elkaar, te luisteren naar elkaars behoeften en samen te bekijken wat er mogelijk is in of rond het verdelen van de erfenis – al dan niet met hulp van een professional. 

Dat geldt des te meer als u een samengesteld gezin heeft, in geval van een familiebedrijf of bij familieverhoudingen die verstoord zijn, helemaal als er geen contact is tussen (een) ouder(s) en een kind. Onderschat daarbij niet het effect op volgende generaties: keuzes van nu kunnen generaties lang doorwerken in de familiedynamiek.

In diverse artikelen belichten we deze menselijke kant rondom erfenissen, met onder meer familie-therapeut Else-Marie van den Eerenbeemt, EFT mediator Makiri Mual en adviseur van familiebedrijven Renée de Kuyper en advocaat en mediator Jeroen van Wassenaer.

Gezins- en relatietherapeut en mediator Makiri Mual gebruikt bij mediation Emotionally Focused Therapy. Emotionally Focused Therapy (EFT) en Emotionally Focused Mediation (EFM) gaan uit van de hechtingstheorie: we zijn gemaakt om ons te hechten, en als onze hechting wordt bedreigd, dan schieten we in een oerpaniek.

Als je het hebt over nalaten bij samengestelde gezinnen, moet je het eerst over scheiden hebben, vindt familietherapeut en publicist Else-Marie van den Eerenbeemt. Ook al heb je je kind al tien jaar niet gezien, zorg vóór je dood voor je kind. Else-Marie geeft haar beste tips over erfenissen en samengestelde gezinnen.

‘Nu ben ik aan de beurt’, ‘ik hoef helemaal niets’, ‘vooruit dan, om de lieve vrede’. Uitspraken die Else-Marie van den Eerenbeemt veel hoort als het gaat om de afwikkeling van nalatenschappen van ouders. Aan de hand van haar decennialange ervaringen als familietherapeut geeft zij acht concrete adviezen.

Familiebedrijfsadviseur Renée de Kuyper en advocaat en mediator Jeroen van Wassenaer delen hun tips over de “menselijke kant” van nalaten van een familiebedrijf. ‘Het is heel belangrijk afspraken over deze onderwerpen vast te laten leggen. Ook hiervoor is commitment nodig.’

Als specialist in familieverhoudingen en intergenerationele familiedynamiek komt Else-Marie van de Eerenbeemt veel interessante zaken tegen in de praktijk. Bij nalatenschappen kan de rol van schoonfamilie – zelfs van iemand die al dertig jaar in de familie rondloopt – gevoelig liggen.