Vruchtgebruik: wie moet de erfbelasting betalen?
Als de kinderen hun erfdeel nog niet tot hun beschikking krijgen, omdat de langstlevende het vruchtgebruik heeft, wie moet dan de erfbelasting betalen? En wanneer? En als de langstlevende de woning wil verkopen, mag dat dan?
Eerst is van belang vast te stellen of het daadwerkelijk om een vruchtgebruik gaat of om een wettelijke verdeling. Deze termen worden nog wel eens door elkaar gehaald namelijk. En de antwoorden hangen af van de precieze situatie.
Erfbelasting bij vruchtgebruik
Als het daadwerkelijk om vruchtgebruik gaat, moet dat in een testament bepaald zijn. De kinderen worden eigenaar (‘bloot eigenaar’) en de langstlevende krijg het genot van de bezittingen (bijvoorbeeld rente en de bewoning van het huis).
In principe moeten de kinderen erfbelasting betalen over hun ‘bloot eigendom’ en moet de langstlevende erfbelasting betalen over de waarde van het vruchtgebruik. De waarde van het vruchtgebruik is afhankelijk van de leeftijd van de vruchtgebruiker en op basis daarvan wordt ook de waarde voor de kinderen bepaald.
In het testament kan een bepaling zijn opgenomen over de daadwerkelijk betaling van de erfbelasting, vooral als de kinderen nog geen vermogen tot hun beschikking krijgen. Ook kunnen hier verschillende andere regelingen getroffen zijn rond het vruchtgebruik.
Een vruchtgebruiker kan in de basis niet zelfstandig de woning verkopen. Hier is medewerking van de ‘bloot eigenaren’ voor nodig: zij zijn eigenaar en worden als zodanig ook in het Kadaster ingeschreven, wel met vermelding van het vruchtgebruik en de vruchtgebruiker.
Soms is in het testament bepaald dat de vruchtgebruiker de bezittingen – of een deel daarvan – ook mag ‘verteren’ en ‘vervreemden’, dat wil zeggen: verbruiken, opmaken en verkopen. Dan kan het zijn dat de vruchtgebruiker wel zelfstandig het huis mag verkopen.
Erfbelasting bij een wettelijke verdeling
Het kan ook zijn dat het om de wettelijke verdeling gaat. Opgenomen in een testament of volgens de wettelijke regeling. In dat geval moet de langstlevende de erfbelasting voorschieten. Zie hiervoor ook het artikel over de wettelijke verdeling.
In deze situatie wordt de langstlevende eigenaar van de bezittingen (en schulden) en dus ook van de woning. De langstlevende kan dan zelfstandig het huis verkopen.
Hier kunt u meer lezen over vruchtgebruik, of over de erfbelasting in het algemeen.
Bestel nu de zevende editie van het Alles over Erven magazine!
In deze editie met het thema ‘Onterven’ vertelt Roel van Velzen over wat hij hoopt na te laten, muziek als rouwverwerking en de kracht van verbinding. Demograaf Jan Latten duikt in de sociale aspecten van de grote vermogensoverdracht, en we bespreken het benoemen van een executeur. Ook hoogleraar Lotte Jensen reflecteert op wat we kunnen leren van rampen uit het verleden.
Veelgestelde vragen
Bestel nu de achste editie van het Alles over Erven magazine!
Niet ieder gezin is standaard — en het erfrecht houdt daar nog lang geen rekening mee. In het nieuwe nummer van het Alles over Erven Magazine staat het thema Anders dan standaard centraal. We spreken notaris Gerben Gramser over nalaten als je gezin niet past in het wettelijke plaatje. En we gaan in op een reeks situaties die steeds gewoner worden maar erfrechtelijk nog bijzonder zijn: LHBTIQ+-gezinnen, LAT-relaties, pleegkinderen en gezinnen met een zorgintensief kind. Familietherapeut Else-Marie van den Eerenbeemt, vaste columnist en gezicht van dit nummer, vertelt over haar wortels, loyaliteit en het belang van het ‘openlaten van de deur’ bij onderbroken contact in de familie. Verder: wat doe je als je een huis vol spullen erft, hoe regel je je digitale nalatenschap, en wat denken twee jonge professionals over erfbelasting?
Partners
De eerste nummers van Alles over Erven Magazine zijn mogelijk gemaakt door:
